گزارش سال ۱۴۰۴ گروه دیجیکالا منتشر شد؛ گزارشی که علاوه بر عملکرد کسبوکار، دادههایی دربارهٔ تغییر رفتار خرید کاربران در اثر تورم، جنگ، قطعی اینترنت و گسترش خرید اعتباری ارائه میکند. این گزارش که در ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفته، عملکرد دیجیکالا و شرکتهای مختلف این گروه را در قالب یک گزارش جامع کنار هم قرار میدهد و علاوه بر شاخصهای عملیاتی، بخشی مستقل را به تغییر رفتار کاربران در دورهٔ جنگهای ۱۲روزه و ۳۹ روزه و همچنین اثر تورم بر سبد مصرفی اختصاص داده است. نسخهٔ آنلاین گزارش نیز به یک دستیار هوش مصنوعی مجهز شده است.
در بخش مربوط به عملکرد دیجیکالا، این پلتفرم اعلام کرده است که در سال ۱۴۰۴ بهطور میانگین روزانه ۵٫۶ میلیون بازدیدکننده و ۴٫۴ میلیون جستوجو داشته و سهم خود را از کل خردهفروشی ایران ۱٫۸ درصد برآورد کرده است. شمار فروشندگان فعال تا پایان سال به ۴۲۶ هزار و ۸۶۵ نفر رسید و ۹۷۰۰ نیروی تماموقت در دیجیکالا فعالیت داشتند. همچنین مشتریان این پلتفرم در ۲۷۴۰ شهر و روستا حضور داشتند و تعداد کالاهای قابل عرضه به ۱۵٫۳ میلیون مورد رسید.
بااینحال، رشد ارزش کالاهای فروختهشده را نمیتوان صرفاً به افزایش حجم خرید نسبت داد. بر اساس گزارش، ارزش کالاهای فروختهشده در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل ۹۱٫۵ درصد رشد کرد، درحالیکه میانگین قیمت کالاهای فروختهشده در کل دیجیکالا، با احتساب سوپرمارکت، ۷۴ درصد افزایش یافته بود. میانگین قیمت کالاهای غیرسوپرمارکتی نیز ۷۲ درصد بیشتر شد. در نتیجه، بخش قابلتوجهی از رشد ریالی فروش تحتتأثیر تورم بوده است.
زندگی زیر فشار تورم
گزارش برای بررسی اثر افزایش قیمتها، چند سبد مصرفی را بر اساس دادههای ثبتشده در دیجیکالا محاسبه کرده است. در این چارچوب، هزینهٔ یک وعده قرمهسبزی برای یک خانوادهٔ چهار نفره از ۶۳۲ هزار تومان در ابتدای سال به یک میلیون و ۴۷۷ هزار تومان در پایان سال رسید؛ افزایشی معادل ۱۳۴ درصد. هزینهٔ یک وعدهٔ اقتصادی ماکارونی با سویا نیز ۱۳۹ درصد رشد کرد. در میان کالاهای این بخش، روغن سرخکردنی با ۳۰۵ درصد، کرهٔ گیاهی با ۳۰۴ درصد، گوشت گاو با ۲۰۴ درصد و برنج ایرانی و مرغ با ۱۷۲ درصد، بیشترین افزایش قیمت را داشتند.
فشار هزینهای به کالاهای روزمره نیز محدود نماند. قیمت خمیردندان در این دادهها ۹۵ درصد، شامپو ۱۱۷ درصد و دستمال کاغذی ۹۲ درصد افزایش داشت. همزمان، تعداد سفارشهای حاوی پروتئین ۳۴ درصد و سهم ریالی گوشت از کل خرید خواروبار ۲۰ درصد کاهش پیدا کرد.
در روزهای جنگ، سفارشها تقریباً نصف شدند
یکی از متفاوتترین بخشهای گزارش، فصل «جنگ و سبد خرید» است. این فصل دورهٔ ۳۹روزه جنگ از ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ را بررسی میکند و در نمودارهای خود با دورهٔ جنگ ۱۲روزه نیز مقایسه دارد. در دورهٔ بررسیشده، میانگین تعداد سفارشهای روزانه ۴۸٫۷ درصد کاهش یافت و نرخ لغو سفارش از ۲۱ درصد پیش از جنگ به ۲۸ درصد در روزهای جنگ رسید. پس از آتشبس، نرخ لغو به ۱۸ درصد کاهش یافت و میانگین تعداد سفارشهای روزانه ۱۰۰٫۵ درصد نسبت به دوران جنگ رشد کرد.
در مقابل، اندازهٔ سبد خرید تغییر محسوسی نداشت. میانگین تعداد کالا در هر سبد پیش از جنگ ۳٫۶۹ کالا بود و در روزهای جنگ به ۳٫۸۴ کالا و پس از آتشبس به ۳٫۸۸ کالا رسید. ارزش متوسط سبد نیز در دوران جنگ تنها ۰٫۶ درصد کاهش داشت، اما بعد از آتشبس ۱۶٫۶ درصد افزایش یافت. بنابراین تغییر اصلی در دورهٔ جنگ، به تعداد سفارشها مربوط بود و نه تعداد کالاهای موجود در هر سفارش.
ترکیب تقاضا نیز تغییر کرد. فروش روزانهٔ لوازم خانگی برقی در دورهٔ جنگ ۶۱ درصد و فروش روزانهٔ مبلمان، فرش و دکور ۵۱ درصد کاهش یافت. در همین زمان، سهم فروش روزانهٔ دارو و مکملهای غذایی ۱۸٫۶ درصد، سهم پاوربانک، شارژر و باتری ۱۳ درصد و سهم سرگرمیهای خانگی ۹٫۱ درصد افزایش پیدا کرد.
گزارش همچنین از افزایش پیشدستانهٔ تقاضا برای برخی کالاهای مصرفی در روزهای منتهی به جنگ خبر میدهد و نشان میدهد خرید اقلامی مانند کنسرو و آب معدنی پیش از آغاز درگیری افزایش یافته بود.
فروشندگان، بومیمحلی و کسبوکارهای کوچک
میانگین فروش سالانهٔ هر فروشندهٔ دیجیکالا از ۸۳۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۳ به ۱٫۲ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ رسیده و سهم برندهای ایرانی از کل فروش هم از ۴۷ به ۵۰ درصد افزایش یافته است. در بخش «بومیمحلی» که فرصت فروش را به کسبوکارهای کوچک و روستایی میدهد، تعداد فروشندگان به ۱۸ هزار و ۲۳۱ نفر رسیده (رشد ۲۷ درصدی) و جالب اینکه استان سیستانوبلوچستان با ۸۳۸ درصد رشد فروشنده، پیشتاز کل کشور بوده است.
لجستیک و عبور از قطعی اینترنت
در بخش لجستیک، دیجیاکسپرس در سال ۱۴۰۴ مجموعاً ۶۶٫۵ میلیون کیلومتر طی کرد؛ ۲۱ درصد بیشتر از سال قبل، درحالیکه میانگین مسافت طیشده برای هر بسته ۷ درصد کاهش یافت و به ۱٫۸۶ کیلومتر رسید. نرخ تحویل بهموقع در روزهای عادی سال ۹۵٫۶۱ درصد و در کل سال، با احتساب دورههای بحرانی، ۹۳٫۲۷ درصد اعلام شده است. گزارش همچنین میگوید در دورهٔ قطعی اینترنت و اختلال GPS، رانندگان با نسخهٔ آفلاین اپلیکیشن به فعالیت ادامه دادند.
در کنار این ارقام، دیجیکالا در سال ۱۴۰۴ فعالیت خود را به فضای فیزیکی نیز گسترش داد. فروشگاههای حضوری این گروه در مجموع ۲۰۰ هزار بازدید ثبت کردند که ۴۰ درصد بیشتر از سال قبل بود و سهم خرید اعتباری و قسطی در این فروشگاهها به ۱۱٫۲ درصد رسید.
گزارش سال ۱۴۰۴ گروه دیجیکالا: مشاهده گزارش کامل
